dyuDiura

Fanga kɛrɛnkɛrɛnnin ye mun lo ye?

Nov 05, 2025

ci

Fanga kɛrɛnkɛrɛnnin ye mun lo ye?

 

Fanga kɛrɛnkɛrɛnnin be fanga hakɛ suma min maranin be minan wala sisitɛmu dɔ ka gɛrɛntɛ kelen kelen bɛɛ la. Ni o jateminɛ be yira ni joules ye kilo kelen kelen bɛɛ la (J/kg) walima watt-lɛrɛ kilo kelen kelen bɛɛ la (Wh/kg), o jateminɛ b’a yira fanga hakɛ min be se ka baara kɛ n’a ye, o min b’a to a ka ɲi ka fanga maracogo fɛɛrɛw sanga ɲɔgɔn ma ani ka minanw sekow faamu.

Ka miiriya jɔnjɔn faamu .

 

Fanga kɛrɛnkɛrɛnnin ni fanga hakɛ tɛ kelen ye fewu, hali ni kumadenw be ɲagami tuma caaman na. Tuma min na fanga hakɛ be fanga suma hakɛ kelen kelen bɛɛ la (Wh/L), fanga kɛrɛnkɛrɛnnin be sinsin fanga hakɛ dɔrɔn lo kan. O danfara nafa ka bon kosɛbɛ baarakɛcogow la yɔrɔ minw na girinya dankariw be dilanko latigɛli lawuli-ka bɔ sanfɛkuruw la ka taga a bila kuranfɛnw na ka taga a bila kuran bolifɛnw na.

Fiziki min be fanga kɛrɛnkɛrɛnnin kɔ, o be jɛnɲɔgɔnya min be fanga maranin ni fanga min ka ɲi ka sɔrɔ walisa k’a mara, o lo ɲɛsinna. Batiriw kɔnɔ, o ye fanga min be bɔ kemikalifɛnw na, n’an y’o tilan ni ɛlɛkitorodiw, ɛlɛkitorolitiw, separatɛriw ani nɛgɛdagaw bɛɛ hakɛ ye. Tajiw ta fan fɛ, a be funteni min be bɔ jeni wagati la, o lo yira ka kɛɲɛ ni taji hakɛ ye.

 

Specific Energy

 

Fanga kɛrɛnkɛrɛnnin min be sɔrɔ sisitɛmu sifa caaman kɔnɔ

 

Batiri fɛɛrɛw

Litiyɔmu-iyɔn batiriw b’a yira fɛɛn min kama fanga kɛrɛnkɛrɛnninw kɔrɔtanin lo bi fɛɛrɛw la. Sisan, litiyɔmu-iyɔn seliliw be fanga kɛrɛnkɛrɛnninw sɔrɔ 250-270 Wh/kg cɛ, o min b’a to telefɔni ɲumanw be se ka boli lɛrɛ caaman kɔnɔ ani kuran mobili be se ka kilomɛtɛrɛ kɛmɛ caaman kɛ. Ni an y’o suma ni ɲɔgɔn ye, laada batiri minw be ni asidi pɔtɔmu ye, olu be 30-50 Wh/kg dɔrɔn lo di, o b’a yira fɛɛn min kama u yɛlɛmana ka caya baarakɛminanw na hali k’a sɔrɔ u sɔngɔ ka dɔgɔ.

Fɛɛn kura minw kɛra kɔsa la, u b’o dancɛw yɛlɛma ka taga ɲɛ. Batiri barikamanw yiriwali la, olu be fanga kɛrɛnkɛrɛnninw layidu di minw ka ca ni 350 Wh/kg ye, k’a sɔrɔ litiyɔmu-nɛgɛ sisitɛmu yiriwalenw minw bɔra baarakɛyɔrɔw la i n’a fɔ Amprius, olu y’a yira ko 400 Wh/kg lo be sɔrɔ awiyɔn baarakɛcogo kɛrɛnkɛrɛnninw na. O yɛlɛmaniw be yɛlɛma ka kɛ minanw ka baara wagati jan ye wala mobili ka yɔrɔ jan ye k’a sɔrɔ u ma girinya dɔ fara a kan.

Batiriw ka fanga kɛrɛnkɛrɛnnin be bɔ koo caaman na: elekitorodi minanw, seliliw ka kemikɛli ani u dilancogo ɲuman. Katodi minw be ni nikɛli- ye, olu be dɔ fara fanga marali kan nka u be basigi gwɛlɛyaw lawuli. Silisiyɔmu anodiw be se ka baara kɛ ka tɛmɛ laada grafiti kan nka u be bonya sɔrɔ chargement wagati la. Dilancogo sugandili kelen kelen bɛɛ be bɛnkan dɔ yira fanga kɛrɛnkɛrɛnnin ni baarakɛcogo wɛrɛw cɛ i n’a fɔ yɛlɛmani ɲɛnamaya, lakana ani sɔngɔ.

Taji sangali

Taji minw be sɔrɔ dugukolo kan, olu be fanga kɛrɛnkɛrɛnninw mara ka tɛmɛ batiriw kan. Gazi be se ka se 12 700 Wh/kg ma (46 MJ/kg), dizili be se ka se 13 000 Wh/kg ma. O b’a yira fɛɛn min kama, hali ni batiriw be yiriwara saan tan caaman kɔnɔ, taji jilamanw bele be fanga la awiyɔnw ni yɔrɔjan-w la yɔrɔ minw na girinya kɔrɔtanin lo kosɔbɛ.

Idɔrɔzɛni be koo dɔ yira min ka di mɔgɔ ye ani a ka fanga kɛrɛnkɛrɛnnin ye 33 300 Wh/kg-min be se ka kɛ sansi siɲɛ saba ɲɔgɔn ye. Nka, a ka gɛrɛntɛ dɔgɔyara kojugu min b’a to a ka fanga ka bon -pɛrɛnpɛrɛn walima k’a suma ni kriyozeni ye, o be sisitɛmu fanga fara a kan min be dɔ bɔ fanga kɛrɛnkɛrɛnnin na min be se ka kɛ. Gazi fana be ni fanga kɛrɛnkɛrɛnnin caaman ye a ka gɛrɛntɛ kelen kelen bɛɛ la nka a be maracogo girinmanw lo ɲini.

Dumunifɛnw ani danfɛnw

Dumuniko la, fanga kɛrɛnkɛrɛnnin lo be kalori hakɛ dantigɛ. Tulu be kJ 38 ɲɔgɔn di (9 Cal/g), o min ka ca ni poroteyiniw ni gɛrɛntɛw hakɛ ye siɲɛ fila, kJ 16-17/g (4 Cal/g kelen kelen). O b’a yira mun na dumuni minw be ni tulu caaman ye, kalori caaman be sɔrɔ u la garamu kelen kɔnɔ-balofɛnbaw ka fanga kɛrɛnkɛrɛnnin lo be jatebɔ la.

Jii hakɛ be nɔɔba to dumuni kɛrɛnkɛrɛnninw ka fanga kan sabu jii be fanga fara a kan k’a sɔrɔ a ma fanga di. Nakɔfɛn kɛnɛw be se ka 0,5-1 kJ/g dɔrɔn sɔrɔ, k’a sɔrɔ mugu jalenw ka ca ni 25 kJ/g ye, hali n’u fila bɛɛ ye yiriw dumunifɛnw ye.

 

Aplikasiyɔnw ɛnzeniyɛri ni dilanko la

 

Kuran mɔbili yiriwali

Kuran mɔbili dilan cogo be basigi kuran dancɛ kɛrɛnkɛrɛnninw lo kan. Batiri min be baara kɛ ni seliliw ye minw be ni 250 Wh/kg ye, o girinya ye kilo 300 ye, o kɔrɔ, mobili girinya 15-20% ɲɔgɔn lo. Ka dɔ fara batiri ka fanga kɛrɛnkɛrɛnnin kan ka se 350 Wh/kg ma, o tun bena dɔ bɔ o la ka se kilo 214 ma, ka 86 kilo bɔ ka se ka mɔgɔw ta wala ka taga yɔrɔjan.

O girinya dɔgɔyali be kɛ mobili dilan cogo sababu fɛ. Mobili minw ka nɔgɔ, olu tɛ fanga caaman ɲini ka teliya ani ka yɛlɛ kuluw kan, motɛriw ka dɔgɔ ani u ka nɛgɛw tɛ fanga sɔrɔ. Mobili dilanyɔrɔw b’a laɲini ka batiri fanga kɛrɛnkɛrɛnninw 400-500 Wh/kg kɛ walisa ka kuran mobili girinya ɲɔgɔn dan ni sansi mobili ye, minw mako be taji kilo 50-60 dɔrɔn na ka se ka baara kɛ ɲɔgɔn fɛ.

Sanfɛla baarakɛminɛnw

Aviyɔnw ni sankololafɛnw be kuranko kɛrɛnkɛrɛnninw lo ɲinina minw ka gwɛlɛ ka tɛmɛ fɔlɔ kan. Kilo kelen kelen min be wuli ka taga sankolo la, o be wari waa caaman sara, o min b’a to batiri minw be ni fanga kɛrɛnkɛrɛnnin ye, u ka ɲi ka kɛ satelitiw ni sankololafɛnw ye. NASA ka Marsi mɔgɔw be baara kɛ ni litiyɔmu-iyɔn seliliw ye minw sugandira kɛrɛnkɛrɛnnin na u ka fanga kɛrɛnkɛrɛnnin farali ɲɔgɔn kan ani u ka lannaya funtenibaw la.

Kuran awiyɔn yiriwali basiginin lo batiriw ka yɛlɛmaniw lo kan. Sisan litiyɔmu-iyɔn fɛɛrɛ b’a to dron fitininw ani dugubaw ka fiɲɛminɛ bolifɛnw be se ka tagama yɔrɔ surunw na, nka marabolow ka fiɲɛw mako be fanga kɛrɛnkɛrɛnninw na minw ka ca ni 500 Wh/kg ye walisa ka se ka baara kɛ. Sosiyete minw be kuran awiyɔnw kɔ, olu be batiriw yiriwali kɔlɔsi koɲuman sabu hali yɛlɛmani misɛnninw be se ka awiyɔn kuraw dilan.

Ɛlɛkitoronikifɛn minw be se ka ta ka taga yɔrɔ bɛɛ

Telefɔni dilanbagaw be fanga kɛrɛnkɛrɛnninw ni koo wɛrɛw lajɛ i n’a fɔ chargement teliya ani lakana. Bi telefɔniw be baara kɛ ni seliliw ye minw be 250-270 Wh/kg ɲɔgɔn na, o b’a to u be se ka baara kɛ tile bɛɛ la minanw na minw girinya ye garamu 150-200 ye. Ka dɔ fara fanga kɛrɛnkɛrɛnnin kan, o b’a to batiri be se ka baara kɛ wagatijan kɔnɔ wala a be se ka kɛ fɛn misɛnninw ye minw ka nɔgɔ—o fila bɛɛ be jati fɛɛn nafamanba ye sannikɛlaw fɛ.

Laptop batiriw be gwɛlɛya kelenw lo sɔrɔ nka u ka baara tɛ kelen ye. Batiri min be sɔrɔ portable la, o girinya ye garamu 300-400 ye ani a be Wh 50-100 mara, a be baara kɛ ni seliliw ye minw ka fanga kɛrɛnkɛrɛnnin be i n’a fɔ telefɔniw ta nka u labɛnnin lo ka kɛɲɛ ni fanga bɔli hakɛ ni funteni sifaw ye minw tɛ kelen ye.

 

Jɛnɲɔgɔnya min be fanga kɛrɛnkɛrɛnnin ni fanga kɛrɛnkɛrɛnnin cɛ

 

Fanga kɛrɛnkɛrɛnnin ani fanga kɛrɛnkɛrɛnnin be baarakɛcogo danfaraninw yira. Fanga kɛrɛnkɛrɛnnin (W/kg) b’a yira cogo min na sisitɛmu dɔ be se ka fanga di joona, k’a sɔrɔ fanga kɛrɛnkɛrɛnnin b’a yira a be fanga hakɛ min mara. Batiri minw labɛnna fanga kɛrɛnkɛrɛnnin kama, olu ka teli ka fanga kɛrɛnkɛrɛnnin saraka, ani o cogo kelen na.

Batiri minw be kɛ ni litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati (LFP) ye, olu b’o yɛlɛmani yira. U be fanga kɛrɛnkɛrɛnnin dɔgɔman di (120-160 Wh/kg) ka tɛmɛ nikɛli-nafoloman wɛrɛw kan nka u be fanga kɛrɛnkɛrɛnninba di ani u be ɲɛnamaya kɛ cogo ɲuman na. Kuran minanw be baara kɛ ni seliliw ye minw barika ka bon hali n’u be baara kɛ wagati dɔɔni dɔrɔn lo la, sabu ka kuran caaman di walisa ka motɛriw baara, o lo kɔrɔtanin lo ka tɛmɛ setigiya bɛɛ kan.

Ragone ka jatebɔ b’o jɛnɲɔgɔnya yira jaaw la, a be fanga kɛrɛnkɛrɛnnin dɔ yira yɔrɔ dɔ la ani fanga kɛrɛnkɛrɛnnin dɔ la yɔrɔ wɛrɛ la. Batiriw ka kemikali sifa caaman be yɔrɔ caaman ta, o b’a yira ko fɛɛrɛ kelen si tɛ tɛmɛ u fila bɛɛ kan. Aplikasiyɔnw ka kan ka batiriw sugandi minw bɛnnin lo n’u ka laɲinitaw ye-barika min be se ka baara kɛ wagatijan kɔnɔ, min be se ka pɛrɛn wagati dɔɔni kɔnɔ, wala min be se ka bɛn ɲɔgɔn ma walisa ka baara kɛ n’a ye cogo caaman na.

 

Dan minw be yen ani koo minw ka ɲi ka kɛ .

 

Fanga kɛrɛnkɛrɛnnin be baarakɛcogo jateminɛ kelen dɔrɔn lo yira. Batiri min ka fanga kɛrɛnkɛrɛnnin ka bon, o be se ka tɔɔrɔ sɔrɔ a ka baarakɛcogo la, a be se ka hami a la, a sɔngɔ ka gwɛlɛ wala a ka funteni be dan na. Litiyɔmu-kibiri batiriw be fanga kɛrɛnkɛrɛnnin tewori ɲuman yira (650 Wh/kg) nka u be gwɛlɛyaw sɔrɔ ni kibiri yɛlɛmani ye ani u ka ɲɛnamaya kɛcogo dɔgɔya min be jago bali.

Dilancogo be nɔɔ to fanga kɛrɛnkɛrɛnninw kan. Selili-nivo ka fanga kɛrɛnkɛrɛnnin ka ca ni pake-nivo hakɛ ye ka sabu kɛ masse farali ye ka bɔ lakanali sɛrɛkiliw, nɛnɛko sisitɛmuw, ani fɛnw labɛncogo la. Selili min be se ka 270 Wh/kg sɔrɔ, o be se ka 180-200 Wh/kg dɔrɔn di pake hakɛ la-danfara kɔrɔtanin lo sisitɛmu dilanbagaw fɛ.

Funteni be nɔɔba to fanga dicogo kɛrɛnkɛrɛnninw kan. Nɛnɛ be batiri fanga dɔgɔya, o be fanga kɛrɛnkɛrɛnnin dɔ dɔgɔya a bɔtuma na. Kuran mɔbiliw ka yɔrɔ dɔgɔyara nɛnɛ tuma na sabu batiriw tɛ se k’u ka fanga kɛrɛnkɛrɛnnin bɛɛ di nɛnɛ tuma na.

 

Specific Energy

 

Ka fanga kɛrɛnkɛrɛnninw fisaya: Sɛgɛsɛgɛri minw be kɛra sisan

 

Sɛgɛsɛgɛri be tugu fanga yiriwali kɛrɛnkɛrɛnninw kɔ fɛɛrɛ caaman fɛ. Katodi minɛnw minw yiriwara i n’a fɔ litiyɔmu-nikɛli-mangani-kobaliti-oksidi (NMC) min kɔnɔ nikɛli ka ca, o be dɔ fara fanga marali kan elekitorodi ɲuman na. Anode minw basiginin be silikɔni kan, olu be litiyɔmu caaman mara ka tɛmɛ grafiti kan, o be setigiya bonya. Ɲɛtaga kelen kelen bɛɛ be fanga kɛrɛnkɛrɛnninw lawuli ka taga sanfɛ k’a sɔrɔ sɛgɛsɛgɛrikɛlaw be baara kɛra walisa ka see sɔrɔ gwɛlɛyaw kan minw be taga n’o ye.

Elɛkitoroliti barikamanw be layidu ta ko u bena tɔnɔ caaman sɔrɔ n’u be litiyɔmu nɛgɛ anodiw dɛmɛ, minw be fanga kɛrɛnkɛrɛnnin di ka tɛmɛ grafiti kan. Sosiyete dɔw, i n’a fɔ QuantumScape, Solid Power ani Samsung be jagokow ɲinina, u be fanga kɛrɛnkɛrɛnninw laɲini minw be se ka se 400-500 Wh/kg ma. Ka ɲɛtaga sɔrɔ, o tun bena kuran mɔbiliw ni dumunikɛminanw yɛlɛma.

Litiyɔmu-fiɲɛ batiriw be se ka kɛ wagatijan kɔnɔ ni fanga kɛrɛnkɛrɛnnin ye min be surunya 11 140 Wh/kg-min be se ka suma ni sansi ye. Nka, fɛɛrɛko gɛlɛya caaman be yen i n’a fɔ elekitorolitiw ka basigi, karibɔni diwɔsidi yɛlɛmani ani u ka ɲɛnamaya kɛcogo dantigɛnin b’a to u be to laboratuwariw dɔrɔn lo la. Litiyɔmu-fiɲɛ batiri minw be se ka baara kɛ, u be to saan caaman wala saan tan caaman kɔnɔ.

 

Barika kɛrɛnkɛrɛnnin min be sɔrɔ litiyɔmu batiri fɛɛrɛw la

 

Ka faamuyali kɛ .litiyɔmu batiriw ye mun yeani mun na u be fanga sɔrɔ bi kuran marali la, kuran kɛrɛnkɛrɛnnin lo be jaabili jɔnjɔn di. Litiyɔmu-iyɔn fɛɛrɛ yiriwali saan 1990w la, o ye dɔ fara batiri kɛrɛnkɛrɛnninw ka fanga kan k’a ta 120 Wh/kg la Sony ka seliliw fɔlɔw la ka taga se 270 Wh/kg ma sisan ka dilanfɛnw na-ka tɛmɛ siɲɛ fila kan saan tan ni saba kɔnɔ.

Litiyɔmu batiri sifa caaman be fanga hakɛ kɛrɛnkɛrɛnninw yira ka kɛɲɛ n’u ka kemikali ye. Litiyɔmu kobaliti oksidi (LCO) seliliw minw be kɛ telefɔniw na, olu be fanga kɛrɛnkɛrɛnnin sɔrɔ nka u ka ɲɛnamaya be dan na ani u be hami lakanali koo la. Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati (LFP) be fanga kɛrɛnkɛrɛnnin feere lakanali ni sii jan kama, o kama a ka di kuran bisiw ye ani yɔrɔ minw be mara hali ni fanga kɛrɛnkɛrɛnnin ka dɔgɔ.

O jijali ka fanga kɛrɛnkɛrɛnninw ɲini, o be minanw ɲinini lawuli. Katodi minɛnw be seliliw girinya fanba ta, o la, ka katodiw labɛn minw ka nɔgɔ ani u ka ca ni fanga ye, o be fanga kɛrɛnkɛrɛnninw fisaya. Ka minan minw tɛ baara kɛ, olu dɔgɔya-sisan, minw be ɲɔgɔn lajɛn, minw be ɲɔgɔn dan, minw be fɛnw ladon -o fana be dɛmɛ don ka mɔgɔw hakɛ dɔgɔya k’a sɔrɔ fanga maranin tɛ dɔgɔya.

Bi kuran mɔbiliw b'u jigi la litiyɔmu batiriw kan kosɛbɛ. EV batiri tilennin dɔ be 50-100 kWh mara n’a be baara kɛ ni seliliw ye minw ka fanga kɛrɛnkɛrɛnnin ye 250-270 Wh/kg ye. O b’a to i be se ka kilomɛtɛrɛ 200-400 kɛ k’a sɔrɔ i ka batiri girinya be se ka mara. Komi fanga kɛrɛnkɛrɛnnin be cayara ka taga se 350-400 Wh/kg ma, a ka yɔrɔ be bonya ka taga wala batiri girinya be dɔgɔya, o be bolifɛnw ka baarakɛcogo fisaya.

O cogo kelen na, dumunikɛlaw ka kuranfɛnw fana be basigi litiyɔmu batiri ka fanga kɛrɛnkɛrɛnnin lo kan. Telefɔniw, ɔridinatɛriw, tablɛtiw ani minanw be baara kɛ ni litiyɔmu-iyɔn wala litiyɔmu-polimɛri seliliw ye kɛrɛnkɛrɛnnin na sabu u ka fanga kɛrɛnkɛrɛnninba b’a to u be se ka baara kɛ wagati dafanin na minan fitininw na minw ka nɔgɔ. Ni litiyɔmu fɛɛrɛ tun tɛ ni fanga kɛrɛnkɛrɛnninw ye, bi tile ɔridinatɛri minw be se ka tagama, u tun tɛna se ka kɛ.

 

Mɔgɔw ​​ka teli ka ɲiningali minw kɛ

 

Fanga kɛrɛnkɛrɛnnin ni fanga hakɛ be dan na cogo di?

Fanga kɛrɛnkɛrɛnnin be fanga suma mɔgɔw ka gɛrɛntɛ kelen kelen bɛɛ la (Wh/kg), k’a sɔrɔ fanga caya be fanga suma gɛrɛntɛ kelen kelen bɛɛ la (Wh/L). Aplikasiyɔn minw na girinya kɔrɔtanin lo ka tɛmɛ-i n’a fɔ awiyɔn wala sakɔsi-u be fanga kɛrɛnkɛrɛnnin lo bila u ɲɛfɛ. Aplikasiyɔn minw na yɔrɔ ka dɔgɔ-i n’a fɔ dumunikɛminanw minw be yɔrɔ jɔnjɔnw na-u ka teli ka kuran hakɛ bila u ɲɛfɛ o nɔɔ na.

Batiri sifa juman lo be ni fanga kɛrɛnkɛrɛnnin ye ka tɛmɛ tɔɔw bɛɛ kan?

Jagokɛlaw ka batiriw cɛma, litiyɔmu-iyɔn seliliw minw be ni katodiw ye minw be ni nikɛli-ba ye, olu lo be fanga kɛrɛnkɛrɛnnin sɔrɔ sisan min ye 250-300 Wh/kg ye. Batiri minw be kɛ ni litiyɔmu ye ani u be sɛgɛsɛgɛri kɛ, olu y’a yira ko u be se ka 400-500 Wh/kg bɔ laboratuwari cogoyaw la. Batiri minw be kɛ ni litiyɔmu ye, u be se ka se 11 140 Wh/kg ma nka u tɛ se ka baara kɛ n’u ye.

Mun na batiriw tɛ se ka bɛn ni sansi ka fanga kɛrɛnkɛrɛnnin ye?

Gazi be fanga mara kemikali ɲɔgɔndanw na minw be bɔ jeni tuma na ni fiɲɛ ka fanga ye. Komi nɔgɔ tɛ jati sansi hakɛ la, a be komi a ka fanga kɛrɛnkɛrɛnnin ka ca kosɔbɛ (12 700 Wh/kg). Batiriw ka ɲi ka taji ni oksidi fila bɛɛ ta, o min b’u ka fanga kɛrɛnkɛrɛnnin dantigɛ. O danfara jɔnjɔn b’a yira fɛɛn min kama batiriw be jijalibaw kɛ walisa ka se ka bɛn ni fɛnɲɛnamafagalanw ka barika hakɛ ye.

Yala fanga kɛrɛnkɛrɛnnin min ka ca, o kɔrɔ ko baara be kɛ ka ɲɛ tuma bɛɛ wa?

Wajibi tɛ. Fanga kɛrɛnkɛrɛnnin be baarakɛcogo kelen dɔrɔn lo yira. Batiri minw ka fanga kɛrɛnkɛrɛnnin ka ca, u be se ka baara kɛ cogo ɲuman na, u be se ka kɛ faratiw ye, u sɔngɔ ka gwɛlɛ wala u ka fanga man bon. Batiri ɲuman be bɔ baarakɛcogo laɲiniw la-tuma dɔw la, fanga kɛrɛnkɛrɛnnin dilancogo minw ka dɔgɔ, olu be baara kɛ ka ɲɛ ka tɛmɛ u ka kɛcogo ɲumanw kan yɔrɔ wɛrɛw la.

 

Sumanni fɛɛrɛw ani sariyaw

 

Ka fanga kɛrɛnkɛrɛnnin suman, o be kɔrɔbɔli fɛɛrɛw lo ɲini minw be kɛ ni hakiliman ye. Batiriw ta fan fɛ, sariyaw b’a yira ko u be selili charge ka ban, o kɔ, u b’a bɔ hakɛ dɔw la k’a sɔrɔ u be fanga min be di, u sumana. Ni an ye fanga min bɔra, o bɛɛ tilan ni seliliw hakɛ ye, o be fanga kɛrɛnkɛrɛnnin dɔ di Wh/kg kɔnɔ.

Jɛnkulu caaman be sariyaw mara fanga sumani kɛrɛnkɛrɛnninw kama. Komisiyɔn min be baara kɛ ni kura ye (IEC) be sɛgɛsɛgɛri kɛcogo dɔw bɔ minw b’a to dilanbagaw bɛɛ be bɛn ɲɔgɔn ma. Jaabiw be se ka yɛlɛma ka kɛɲɛ ni bɔli hakɛ, funteni ani kɔrɔbɔli fɛɛrɛ ye, o la, ka fanga hakɛ kɛrɛnkɛrɛnninw suma, o be kɔrɔbɔli cogoyaw faamuyali ɲini.

Selili-nivo sumaniw ni pake-nivo hakɛw tɛ kelen ye kosɛbɛ. Batiriw be ni ɔridinatɛriw ye minw be baara kɛ ni ɔridinatɛri ye, nɛnɛfɛnw ani yɔrɔ minw be mɔgɔw ka fanga fara a kan k’a sɔrɔ u tɛ fanga mara. Pack-nivo kɛrɛnkɛrɛnnin fanga be se ka se 65-75% ma selili nivo hakɛ la. Sisitɛmu dilanbagaw ka ɲi k’o dɔgɔyali jati n’u be porogramu ka baara jati.

 

Specific Energy

 

Fanga kɛrɛnkɛrɛnninw yiriwali

 

Kuran yiriwali kɛrɛnkɛrɛnninw be tugu sira dɔ kɔ min be se ka fɔ ka kɔn ani min basiginin lo minan jɔnjɔnw ka jogow kan ani dilanni ɲɛtaga kan. Tɔnɔ minw be sɔrɔ, u be to ka caya sabu sɛgɛsɛgɛrikɛlaw be elekitorodiw dilan cogo ɲuman na, ka minanw hakɛ dɔgɔya minw tɛ baara kɛ ani ka baara kɛcogo fisaya. Sisan, jateminɛw b’a yira ko litiyɔmu-iyɔn ka fanga kɛrɛnkɛrɛnnin bena se 350-400 Wh/kg ma saan tan nataw kɔnɔ, yiriwali yɛlɛmaniw sababu la.

Yɛlɛmani minw be kɛ, u be kemikɛli kuraw lo ɲini. Batiri barikamanw be se ka pan ka se 400-500 Wh/kg ma ni fɛɛrɛko gwɛlɛyaw ɲɛnabɔra. Litiyɔmu-kibiri ani litiyɔmu{7}}fiɲɛ batiriw be layidu di ko fanga kɛrɛnkɛrɛnninw yɛrɛ ka bon nka u be yiriwali gwɛlɛyabaw kunbɛn. Batiri minw be ni sodiyɔmu ye, olu be sɔngɔ dɔgɔya ni fanga kɛrɛnkɛrɛnnin dɔ ye, u ɲɛsinna baarakɛyɔrɔw ma yɔrɔ minw na girinya tɛ foyi ye ka tɛmɛ sɔrɔko kan.

Fanga kɛrɛnkɛrɛnninw ka nɔɔ tɛ dan baarakɛcogo gwɛninw ma. Grid-scale kuran marali be kɛ fɛn ye min be se ka kɛ ni batiri kɛrɛnkɛrɛnnin kuran be fisaya ani musakaw be dɔgɔyara. Furakɛli minanw be se ka baara kɛ wagatijan kɔnɔ chargew ni ɲɔgɔn cɛ. Kuran baarakɛminanw be nɔgɔya k’a sɔrɔ u tɛ baara wagati saraka. O yɛlɛmani kelen kelen bɛɛ be kɛ fanga kɛrɛnkɛrɛnninw na, o be se ka kɛ sababu kuraw ye baarakɛyɔrɔ caaman na.

Kuran bolifɛnw kama kɛrɛnkɛrɛnnin na, kuran yɛlɛmani kɛrɛnkɛrɛnninw be mɔgɔw lasun u ka sɔn o ma k’a to batiriw ka girinya n’u ka musakaw be dɔgɔya ka tɛmɛ fɛnɲɛnamafagalanw kan. O 50 Wh/kg kelen kelen bɛɛ cayara fanga kɛrɛnkɛrɛnnin na, o be yɛlɛma ka kɛ 15-20% ɲɔgɔn ye bolifɛnw hakɛ la walima o ɲɔgɔnna girinya dɔgɔyali, o be yɛlɛmani teliya ka taga kuran ka mobilite la. Mobili baarakɛlaw be 400 Wh/kg jati i n’a fɔ dan min b’a to kuran mobili be se ka ɲɔgɔn dan ni mobili kɔrɔmanw ye girinya ni sɔngɔko la sugu yɔrɔw bɛɛ la.

N’an be kuran kɛrɛnkɛrɛnninw n’u kɔlɔlɔw faamu, o be ɛnzeniyɛriw, dilanbagaw ani sannikɛlaw dɛmɛ ka desizɔnw ta ni lɔnniya ye kuran maracogo fɛɛrɛw koo la. A ka kɛ batiri simi sugandili ye fɛɛn kura dɔ kama, ka kuran mobili ka yɔrɔw sɛgɛsɛgɛ, wala k’a faamu fɛɛn min kama baarakɛcogo dɔw be to ka tɛmɛ batiri setigiya kan, fanga kɛrɛnkɛrɛnnin be yɔrɔ nafamanw di. Komi ɲininiw be o mɛtiri nin lawuli ka taga sanfɛ, baarakɛcogo minw tun tɛ se ka kɛ fɔlɔ, u be se ka kɛ, o min be kuran marali lɔyɔrɔ bonya bi fɛɛrɛw la.

A’ ye ɲiningali kɛ .